Hiện nay, trong nhiều vụ án ly hôn thì một trong những vấn đề thường xuyên xảy ra tranh chấp chính là giành quyền nuôi con khi ly hôn. Con cái là tài sản vô giá và ai cũng muốn để con cái bên mình.
MỤC LỤC
- 1. Độ tuổi của con có ảnh hưởng đến việc giành quyền nuôi con khi ly hôn không ?
- 2. Ly hôn, con dưới 3 tuổi mẹ chưa chắc được nuôi ?
- 3. Để giành quyền nuôi con từ đủ 3 tuổi đến 7 tuổi khi ly hôn thì phải chứng minh những gì ?
- 4. Điều kiện giành lại quyền nuôi con sau ly hôn ?
- 5. Giành quyền nuôi con khi ly hôn với chồng ham mê cờ bạc, rượu chè, thường đánh đập vợ con
1. Độ tuổi của con có ảnh hưởng đến việc giành quyền nuôi con khi ly hôn không ?
Theo quy định của Luật Hôn nhân gia đình 2014 thì quyền nuôi con khi ly hôn được phân định như sau:
– Quyền nuôi con nếu do sự thỏa thuận giữa các bên thì trong đơn ly hôn khi đồng thuận ly hôn các bên ghi rõ sự thỏa thuận và ký đồng ý về sự đồng thuận đó. Nếu hai bên hoàn toàn thỏa thuận được thì Tòa án sẽ tuyên dựa trên sự thỏa thuận đó.
– Trong trường hợp đối với con dưới 36 tháng tuổi theo quy định của pháp luật sẽ được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha, mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
– Đối với con từ đủ 3 tuổi đến 7 tuổi, quyền nuôi con của cha và mẹ là ngang nhau. Tòa sẽ dựa vào khả năng nuôi con như: tư cách đạo đức, tài chính, thời gian chăm sóc, gần gũi con. Trong trường hợp vợ, chồng có nhiều hơn một con thì có thể phận định mỗi người nuôi một con, tuy nhiên nếu có thể chứng minh được lợi thế của mình, vợ hoặc chồng sẽ được nuôi tất cả các con.
– Đối với con từ đủ 7 tuổi trở lên, Tòa sẽ phải xem xét nguyện vọng của con, căn cứ vào các yếu tố của cha và mẹ, Tòa sẽ quyết định cho con ở với ai.
Xem thêm : Mẫu đơn trình bày nguyện vọng của con đủ 7 tuổi trở lên khi bố mẹ ly hôn
Trên thực tế không phải bậc cha mẹ nào cũng muốn nuôi con khi ly hôn. Có những trường hợp, việc chăm sóc con được ví như gánh nặng hay thậm chí cản trở việc hôn nhân kế tiếp nên đôi khi cũng khó khăn cho sự phận định của Tòa án.
Mặt khác, trong một số trường hợp đặc biệt, việc giành được quyền nuôi con khi ly hôn, nhưng trong quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc con, nếu người nhận nuôi không hoàn thành trách nhiệm của mình thì người kia có quyền nộp đơn yêu cầu thay đổi người nuôi con.
Sau khi ly hôn người không trực tiếp nuôi con vẫn có quyền thăm nom con, có thể theo định kỳ hoặc thường xuyên theo thoả thuận của hai bên và không ai được cản trở quyền này, nếu cản trở sẽ bị xử phạt hành chính. Nếu trong trường hợp người không nuôi con lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, giáo dục, nuôi dưỡng con thì người đang trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu toà án hạn chế quyền thăm nom con của người kia.
Tóm lại, độ tuổi để giành quyền nuôi con khi ly hôn phụ thuộc phần lớn vào quyền lợi và tương lai của chính người con. Trừ những trường hợp quy định cụ thể về quyền nuôi con, còn lại việc đánh giá này hầu như phụ thuộc hoàn toàn vào ý chí của Tòa án.
2. Ly hôn, con dưới 3 tuổi mẹ chưa chắc được nuôi ?
Không ít người mặc định rằng nếu ly hôn con dưới 03 tuổi sẽ do mẹ nuôi. Tuy nhiên, con dưới 03 tuổi mẹ chưa chắc được nuôi.
Như vậy, về nguyên tắc, việc nuôi con khi ly hôn trước hết do các bên thỏa thuận.
Nếu không thỏa thuận được thì có thể yêu cầu Tòa án giải quyết, con dưới 36 tháng tuổi sẽ giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho con, Tòa án sẽ xem xét các yếu tố khác để đưa ra quyết định sẽ giao con cho ai nuôi dưỡng.
Theo quy định nêu trên thì về nguyên tắc con dưới 3 tuổi sẽ giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, nhưng không phải lúc nào con dưới 36 tháng tuổi cũng giao cho mẹ trực tiếp nuôi.
Nếu người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con Tòa sẽ xem xét các yếu tố sau đây để quyết định:
– Điều kiện về vật chất: Thu nhập, tài sản, chỗ ở của mẹ không đáp ứng được nhu cầu tối thiểu về ăn, ở, sinh hoạt, điều kiện học tập… của con.
– Điều kiện về tinh thần bao gồm: thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm đã dành cho con từ trước tới nay, điều kiện cho con vui chơi giải trí, nhân cách đạo đức, trình độ học vấn…của mẹ.
Như vậy, không phải tất cả trường hợp con dưới 36 tháng tuổi khi ly hôn mẹ sẽ được nuôi, nếu người chồng đưa ra các chứng cứ chứng minh vợ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục con.
3. Để giành quyền nuôi con từ đủ 3 tuổi đến 7 tuổi khi ly hôn thì phải chứng minh những gì ?
Câu hỏi : Tôi mới nộp đơn xin ly hôn đơn phương có tranh chấp nuôi con (vợ tôi không đồng ý ly hôn). Chúng tôi có 1 con chung năm nay 4 tuổi. Luật sư cho tôi hỏi, tôi cần phải làm gì để giành quyền nuôi con khi ly hôn ?
Đối với con từ đủ 3 tuổi đến 7 tuổi, quyền nuôi con của cha và mẹ là ngang nhau. Để được giành quyền nuôi con khi ly hôn, cha/mẹ phải chứng minh mình có đủ các điều kiện kinh tế và tinh thần để tạo cho con môi trường phát triển tốt nhất về mọi mặt: trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục …
Về điều kiện kinh tế: phải chứng minh mình có đủ điều kiện vật chất về thu nhập đảm bảo, tài sản, nơi ở ổn định…
Về tinh thần : phải chứng minh bản thân có đủ thời gian để ở bên con, chăm sóc, nuôi dưỡng con, …
Ngoài ra, cha/mẹ có thể cung cấp thêm các chứng cứ chứng minh người còn lại không đủ điều kiện về vật chất và tinh thần để nuôi dạy con cái như : thường xuyên có hành vi bạo lực, thu nhập không ổn định, không có thời gian nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con ….
4. Điều kiện giành lại quyền nuôi con sau ly hôn ?
Câu hỏi : Tôi và chồng đã ly hôn năm 2015, tôi nuôi cháu lớn, năm nay 9 tuổi và chồng tôi nuôi cháu nhỏ,năm nay 6 tuổi. Gần đây chồng cũ tôi hay đánh mắng cháu vô cớ (ba cháu vừa đi cai nghiện về, tính nóng nảy). Hiện tôi đã tái hôn, vợ chồng tôi có thu nhập ổn định. Tôi muốn giành lại quyền nuôi từ chồng cũ có được không, cần những điều kiện gì, có phải lấy ý kiến, nguyện vọng của cháu không ?
Khoản 1, 2, 3 Điều 84, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn như sau:
“1. Trong trường hợp có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân, tổ chức được quy định tại khoản 5 Điều này, Tòa án có thể quyết định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con.
2. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây:
a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”
Như vậy, theo quy định tại điểm b, khoản 2 nêu trên, để yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con, bạn phải chứng minh chồng cũ của bạn không đủ điều kiện để tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Các điều kiện cần chứng minh bao gồm:
– Điều kiện kinh tế: mức thu nhập hàng tháng, tài sản hiện có, nhà ở hợp pháp…
– Điều kiện về tinh thần: đạo đức, phẩm chất, trình độ học vấn của cha và mẹ, thời gian chăm sóc, dạy dỗ, giáo dục con, tình cảm đã dành cho con từ trước đến nay, điều kiện cho con vui chơi giải trí…
Như vậy, theo như hoàn cảnh bạn nêu, để giành được quyền nuôi con, bạn cần có các chứng cứ để chứng minh chồng cũ của bạn không còn đủ điều kiện trực tiếp nuôi con đồng thời chứng minh bạn có đủ điều kiện để đảm bảo việc nuôi dưỡng con.
Về việc xem xét nguyện vọng của con, khoản 3 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phải xem xét nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi trở lên.”
Đồng thời, khoản 3 Điều 208 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 quy định:
“Đối với vụ án tranh chấp về nuôi con khi ly hôn hoặc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, Thẩm phán phải lấy ý kiến của con chưa thành niên từ đủ bảy tuổi trở lên, trường hợp cần thiết có thể mời đại diện cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em chứng kiến, tham gia ý kiến. Việc lấy ý kiến của con chưa thành niên và các thủ tục tố tụng khác đối với người chưa thành niên phải bảo đảm thân thiện, phù hợp với tâm lý, lứa tuổi, mức độ trưởng thành, khả năng nhận thức của người chưa thành niên, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, giữ bí mật cá nhân của người chưa thành niên.”
Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành, khi trong vụ việc dân sự yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, việc xem xét, lấy ý kiến của con chỉ được thực hiện trong trường hợp con đủ 7 tuổi trở lên. Do con của bạn năm nay mới 6 tuổi nên không thuộc trường hợp được lấy ý kiến khi thay đổi người trực tiếp nuôi con.
Hồ sơ khởi kiện thay đổi người trực tiếp sau khi ly hôn
– Đơn khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con (gửi đến Tòa án nhân dân quận, huyện nơi bị đơn cư trú)
– Quyết định, bản án ly hôn (bản sao có công chứng hoặc chứng thực).
– Chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu (bản sao có công chứng hoặc chứng thực)
– Giấy khai sinh của con (bản sao có công chứng hoặc chứng thực)
– Tài liệu, chứng cứ chứng minh cho yêu cầu thay đổi quyền trực tiếp nuôi con của người khởi kiện.
Xem thêm : Tải đơn khởi kiện về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
5. Giành quyền nuôi con khi ly hôn với chồng ham mê cờ bạc, rượu chè, thường đánh đập vợ con
Câu hỏi : Chồng em ham mê cờ bạc, mỗi khi thua bạc chồng em thường uống rượu say, chửi bới, đánh đập vợ con. Hành vi của chồng em có vi phạm pháp luật không ? Chồng em sẽ bị xử lý như thế nào ? Nếu ly hôn, em có thể được nuôi cháu không, con em năm nay gần 5 tuổi ?
Luật sư tư vấn :
Như bạn trình bày thì chồng bạn thường xuyên uống rượu, đánh đập bạn và con. Đây là những hành vi bạo lực gia đình, những hành vi của chồng bạn là những hành vi cấm theo Điều 8 Luật phòng chống, bạo lực gia đình 2007.
Nếu tình trạng bạo lực ngày càng trầm trọng ảnh hưởng đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của bạn thì bạn có thể yêu cầu Uỷ ban nhân dân hoặc Tòa án nơi bạn cư trú áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc đối với chồng của bạn.
Theo khoản 1 Điều 42 Luật phòng, chống bạo lực gia đình 2007 quy định: “1. Người có hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính, xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.”
Hành vi dùng bạo lực gia đình của chồng bạn tùy theo tính chất mức độ vi phạm chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 167/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hội, phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình với mức phạt vi phạm là từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng (khoản 1 Điều 49 Nghị định 167/2013/NĐ-CP).
Trong trường hợp ly hôn, đối với con từ đủ 3 tuổi đến 7 tuổi, quyền nuôi con của cha và mẹ là ngang nhau. Để được giành quyền nuôi con khi ly hôn, cha/mẹ phải chứng minh mình có đủ các điều kiện kinh tế và tinh thần để tạo cho con môi trường phát triển tốt nhất về mọi mặt: trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục …
Ngoài ra, cha/mẹ có thể cung cấp thêm các chứng cứ chứng minh người còn lại không đủ điều kiện về vật chất và tinh thần để nuôi dạy con cái như : thường xuyên có hành vi bạo lực, thu nhập không ổn định, không có thời gian nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con ….
Như bạn trình bày thì chồng của bạn là người bài bạc, thường xuyên uống rượu và đánh bạn nên nhiều khả năng bạn sẽ có quyền được nuôi đứa bé.
Xem thêm : Chồng có hành vi bạo lực gia đình thì bị xử lý như thế nào ?
Nhấn vào đây để quay về chuyên trang luật sư tư vấn ly hôn hoặc liên hệ luật sư tư vấn thủ tục ly hôn : 0904 902 429
