Vai trò của luật sư trong quá trình hòa giải

3040

Việc hoà giải có thể được tiến hành theo hai cách: các đương sự tự hòa giải với nhau và hòa giải do Thẩm phán tiến hành. Trong cả hai cách này luật sư đều cần thiết phải tham gia. Ngoài ra Luật sư cũng có thể tham gia hòa giải trực tiếp với bên kia trong trường hợp được ủy quyền.  

Chuẩn bị tài liệu, chứng cứ cho thân chủ trước khi hòa giải

Các chứng cứ cần sử dụng khi hòa giải không có gì khác so với các chứng cứ của toàn bộ vụ án.

Về nguyên tắc, các tài liệu chứng cứ của khách hàng (trong trường hợp họ là nguyên đơn) đều đã được thể hiện trong hồ sơ khởi kiện. Trước khi tham gia hòa giải Luật sư sẽ tập hợp lại và phân tích cho nguyên đơn biết để trong quá trình hòa giải, nguyên đơn có thể tự mình đưa ra được các chứng cứ để minh họa cho giải trình của mình.

Trong giai đoạn hòa giải thì mục đích không phải là dùng chứng cứ để đấu tranh với đối phương mà việc sử dụng chứng cứ chỉ thuyết phục thêm đối phương là cần thiết phải thỏa thuận để hai bên cùng nhượng bộ nhằm giải quyết nhanh chóng và dứt điểm tranh chấp mà không cần đưa ra xét xử. Chuẩn bị tài liệu, chứng cứ trước khi hòa giải còn giúp cho thân chủ của mình biết được tại sao lại phải nhượng bộ và nếu nhượng bộ thì thân chủ của mình được gì, mất gì theo đúng nghĩa của nó, trên cơ sở các quyền và lợi ích thực tế của khách hàng.

Thảo luận với thân chủ về các yêu cầu cần đạt được trong hòa giải, những vấn đề cần nhượng bộ

Trước khi hòa giải, luật sư sẽ thảo luận với khách hàng của mình về một số yêu cầu cần đạt được trong giai đoạn hòa giải, trên cơ sở đó phân tích, khách hàng thấy cần thiết phải nhượng bộ hay không nhượng bộ đối tác. Nếu nhượng bộ thì nhượng bộ ở những điểm nào, mức độ nào và yêu cầu cần đạt được sau khi nhượng bộ là như thế nào. Thông thường không phải lúc nào đương sự cũng sẵn sàng đồng ý với Luật sư để nhượng bộ đối tác, nhất là trong những trường hợp liên quan đến danh dự hoặc các quyền lợi tinh thần. Luật sư sẽ phân tích thêm những quy định của pháp luật tố tụng, thời gian phải chờ đợi thủ tục những vấn đề liên quan đến quá trình thi hành án bản án, quyết định của Tòa án. Những phân tích của Luật sư phải hướng cho đương sự thấy được lợi ích của việc nhượng bộ nhau so với việc cương quyết giữ nguyên ý định hoặc mong muốn ban đầu của mình. Quyết định cuối cùng thuộc về đương sự.

Khi thảo luận, Luật sư sẽ thông báo cho khách hàng về tình trạng pháp lý của họ, phân tích những ưu thế và bất lợi của khách hàng, của đối phương để từ đó dự kiến phương án hòa giải và lựa chọn phương án tối ưu.

Thỏa thuận về án phí

Án phí cũng là một nội dung rất quan trọng trong hòa giải. Trong nhiều trường hợp các bên thỏa thuận được với nhau về nội dung giải quyết tranh chấp nhưng lại không thỏa thuận được với nhau về án phí bởi vì án phí cũng là một khoản đóng góp rất đáng kể, nhất là trong những vụ án có giá ngạch lớn. Tùy từng trường hợp mà Luật sư tư vấn cho khách hàng của mình chấp nhận mức án phí bao nhiêu là phù hợp và cần thiết để tạo thuận lợi cho bên đối phương. Nếu mình đã được lợi trong phần hòa giải thì có khi nên chấp nhận thiệt hơn một chút trong phần thỏa thuận án phí. Luật sư cần chỉ rõ cho đương sự thấy nếu hai bên không thỏa thuận để đi đến thống nhất về ai phải chịu và chịu bao nhiêu án phí thì Tòa án quyết định theo pháp luật. Bởi đây là trường hợp hòa giải không thành, vì quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS), Thẩm phán chỉ ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của đương sự nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết toàn bộ vụ án. Nếu chỉ vì không thỏa thuận được với nhau về án phí thì toàn bộ công sức, thiện chí của đương sự sẽ trở thành vô nghĩa.

Tham dự hòa giải cùng với đương sự

Với tư cách là người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, các luật sư có quyền tham dự hòa giải. Trong trường hợp này, luật sư phải có quyết định công nhận người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự do Toà án cấp, trên cơ sở hợp đồng giữa khách hàng và Luật sư, giấy giới thiệu của đoàn luật sư hoặc văn phòng luật sư nơi Luật sư làm việc, thẻ Luật sư.

Trong hòa giải trước khi mở phiên tòa, Toà án chủ yếu mong muốn các đương sự thỏa thuận được với nhau về các quyền và nghĩa vụ của họ trong vụ án trên cơ sở đó Toà án có thể ra được quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, tiết kiệm được thời gian và giúp các đương sự sớm hàn gắn được những bất động do quá trình tranh chấp gây nên. Trong khi tham dự hòa giải, luật sư bất cứ lúc nào cũng có thể tham vấn cho khách hàng của mình để họ đưa ra được những yêu cầu hoặc nhượng bộ đúng pháp luật, đặc biệt là đưa ra các yêu cầu phù hợp với những gì mà Luật sư đã thỏa thuận với khách hàng của mình trước đó. Không nên để khách hàng tự quyết định mọi vấn đề mà nên thống nhất với khách hàng là trước khi họ quyết định về bất kỳ một vấn đề nào cũng nên trao đổi với Luật sư. Trong những trường hợp có quan điểm không thống nhất về cùng một vấn đề thì quyền quyết định vẫn là của khách hàng nhưng trước khi khách hàng quyết định, luật sư vẫn nên trình bày kỹ các lý lẽ, quan điểm, các phương án của mình cùng với việc phân tích những lợi thế và bất lợi của các phương án mà luật sư đề xuất để khách hàng xem xét.

Đối với trường hợp khách hàng uỷ quyền để thay mặt họ tham gia hòa giải (trừ các trường hợp mà pháp luật quy định các đương sự không được ủy quyền: ví dụ trong các quan hệ về nhân thân chỉ gắn với một người nhất định) thì luật sư sẽ xuất trình hợp đồng uỷ quyền giữa khách hàng với Luật sư. Khi được ủy quyền thì luật sư được thực hiện các quyền và nghĩa vụ trong phạm vi được ủy quyền để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho khách hàng. Tuy nhiên đối với những điểm mới phát sinh trong quá trình hòa giải mà luật sư và khách hàng chưa thống nhất với nhau thì trước khi quyết định luật sư sẽ trao đổi qua với khách hàng.

Ngay cả đối với trường hợp đương sự ủy quyền toàn bộ cho sự tham gia quá trình hòa giải thì cũng không có nghĩa là luật sư được quyền quyết định trái với lợi ích của thân chủ của mình. Đây không phải chỉ là đạo đức nghề nghiệp mà là còn nguyên tắc của người luật sự hoạt động chuyên nghiệp.

Ghi chép trong khi hòa giải

Khi tiến hành hòa giải, các bên cũng như Toà án đều mong muốn đạt được những lợi ích nhất định. Tuy vậy, không phải lúc nào các mong muốn của các bên cũng thực hiện được. Vì vậy, ghi chép lại diễn biến của giai đoạn này để có cơ sở cho các giai đoạn tiếp theo, thậm chí những ý kiến, quan điểm của các bên có thể được sử dụng lại trong phần xét hỏi nhằm nhắc lại cho họ rằng đã có lúc họ bày tỏ những mong muốn như thế nhưng họ đã không đạt được và bây giờ họ vẫn còn cơ hội để thực hiện những mong muốn đó. Ngoài ra, khi biết được quan điểm của đối phương trong hòa giải, luật sư cũng có thể dựa vào đó để giúp đương sự điều chỉnh yêu cầu hoặc phản yêu cầu của mình. Kết quả của việc hòa giải được luật sư ghi chép lại, nếu hòa giải không thành, cũng là những tài liệu quan trọng để luật sư chuẩn bị tiếp phương án đề bảo vệ quyền lợi cho thân chủ của mình tại Tòa án.

Xem thêm :

Nhấn vào đây để quay về chuyên trang luật sư tư vấn lao động hoặc liên hệ luật sư tư vấn lao động : 0904 902 429   0913 597 479

RELATED ARTICLESMORE FROM AUTHOR